Yapay Zeka Gelişiminde Güvenli Bir Yol: Geleceğimizi Nasıl Güvence Altına Alabiliriz? Report this article
Halil ÖZTÜRKCİ Halil ÖZTÜRKCİ Published Oct 21, 2024
+ Follow
Yapay zeka teknolojisindeki hızlı ilerlemeler, insanlık için hem büyük fırsatlar hem de ciddi riskler barındırıyor. "A Narrow Path" raporu, bu konuda kapsamlı bir analiz sunarak, yapay süper zekanın gelişimini kontrol altına almak ve insanlığın geleceğini güvence altına almak için üç aşamalı bir plan öneriyor. Bu plan, acil eylem gerektiren önlemlerden başlayarak, uzun vadeli uluslararası işbirliği ve bilimsel araştırmalara kadar uzanan geniş bir yelpazede stratejiler içeriyor.
1.Aşama: Güvenlik Aşaması
Raporun önerdiği ilk adım, yapay süper zekanın geliştirilmesini 20 yıl boyunca engellemek. Bu süre, insanlığa gerekli savunma mekanizmalarını oluşturmak, tepkimizi formüle etmek ve tehdidi daha iyi anlamak için kritik bir zaman penceresi sunuyor. Bu aşamanın temel hedefleri:
- Yapay Süper Zeka Geliştirmenin Yasaklanması: Rapor, ülkelerin yapay süper zeka geliştirmeyi, test etmeyi veya dağıtmayı açıkça yasaklayan yasalar çıkarmasını öneriyor. Bu, hem devlet hem de özel sektör araştırmalarını kapsayacak.
- Kendi Ortamından Çıkabilen Yapay Zeka Sistemlerinin Yasaklanması: Kontrollü ortamlarından "kaçabilen" yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanımı yasaklanmalı. Bu, potansiyel olarak tehlikeli olan otonom yayılma veya kendini kopyalama yeteneklerini engellemeyi amaçlıyor.
- Yapay Zekanın Yapay Zekayı Geliştirmesinin Önlenmesi: Rapor, yapay zeka sistemlerinin diğer yapay zeka sistemlerini geliştirmesini veya iyileştirmesini yasaklamayı öneriyor. Bu, kontrolsüz bir zeka patlaması riskini azaltmayı hedefliyor.
- Güvenlik Gerekçelendirmesi: Yalnızca geçerli bir güvenlik gerekçelendirmesi olan yapay zeka sistemlerinin dağıtımına izin verilmeli. Bu, sistemlerin öngörülebilir ve kontrol edilebilir olmasını sağlamayı amaçlıyor.
- Lisanslama Rejimi: Rapor, yapay zeka geliştirme ve kullanımı için sıkı bir lisanslama sistemi öneriyor. Bu, yapay zeka sistemlerinin genel zekasını sınırlamayı ve potansiyel riskleri azaltmayı hedefliyor.
Bu önlemlerin uygulanması, ülkelerin acil olarak yasal düzenlemeler yapmasını ve uluslararası işbirliğine gitmesini gerektiriyor. Önerilen uluslararası anlaşma, bu düzenlemeleri küresel ölçekte standartlaştırmayı ve uygulamayı amaçlıyor.
2.Aşama: İstikrar Aşaması
İstikrar Aşaması, Güvenlik Aşaması'nda alınan önlemlerin uzun vadede sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlıyor. Bu aşama, yapay zeka geliştirme sürecini küresel ölçekte denetleyecek ve yönlendirecek bir dizi uluslararası kurum ve mekanizma öneriyor.
Uluslararası Yapay Zeka Güvenlik Komisyonu (IASC), bu aşamanın merkezinde yer alıyor. IASC, küresel yapay zeka gelişimini düzenlemek ve denetlemekle görevli olacak. Komisyonun yapısı, üye ülkelerin temsilcilerinden oluşan bir Konsey, karar alma mekanizması olarak işlev görecek bir Yürütme Kurulu ve günlük operasyonları yönetecek bir Genel Sekreter'den oluşuyor. IASC'nin yetkileri arasında, yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılacak hesaplama gücü eşiklerini belirleme ve gerektiğinde düşürme, lisans iptal etme ve Küresel Yapay Zeka Araştırma ve Geliştirme Birimi'ni (GUARD) denetleme bulunuyor.
GUARD, İstikrar Aşaması'nın bir diğer kritik bileşeni. Bu uluslararası laboratuvar, yapay zeka güvenlik araştırmalarını merkezileştirmeyi ve en ileri yapay zeka sistemlerini geliştirmeyi amaçlıyor. GUARD'ın en önemli özelliği, yapay zeka geliştirme yarışını tek bir kontrollü ortamda toplayarak, potansiyel riskleri minimize etmesi. IASC tarafından denetlenen GUARD, uluslararası bir ekip tarafından yönetilecek ve tüm üye ülkelerin çıkarlarını gözeterek çalışacak.
Uluslararası Yapay Zeka Mahkemesi (IAT), sistemin hukuki ayağını oluşturuyor. IAT, Yapay Zeka Antlaşması ile ilgili anlaşmazlıkları çözmekle görevli. 31 yargıçtan oluşan mahkeme, ayrıca bir Hızlı Yanıt Paneli ve Risk Değerlendirme Paneli'ne sahip. Bu yapı, yapay zeka ile ilgili uyuşmazlıkların hızlı ve adil bir şekilde çözülmesini sağlayarak, uluslararası sistemin istikrarını korumayı hedefliyor.
İstikrar Aşaması'nın belki de en teknik ve kritik bileşeni, Çoklu Eşik Sistemi. Bu sistem, yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılabilecek hesaplama gücünü sınırlamayı amaçlıyor. Alt, Orta ve Üst limitler belirlenerek, farklı seviyelerde yapay zeka geliştirme faaliyetleri kontrol altına alınıyor. IASC, teknolojik gelişmelere ve risk değerlendirmelerine bağlı olarak bu eşikleri düzenli olarak güncelleyecek.
3.Aşama: Gelişme Aşaması
Gelişme Aşaması, insanlığın kontrolü altında dönüştürücü yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesini hedefliyor. Bu aşama, yapay zeka alanında temel bilimsel araştırmaları ve güvenlik odaklı mühendislik yaklaşımlarını ön plana çıkarıyor.
Zeka Bilimi'nin geliştirilmesi, bu aşamanın ilk ve en önemli hedeflerinden biri. Amaç, yapay zeka sistemlerinin yeteneklerini önceden tahmin edebilmek için sağlam bir bilimsel temel oluşturmak. Bu, zeka ölçüm metodolojileri geliştirmeyi ve mekanistik zeka modelleri oluşturmayı içeriyor. Böylece, bir yapay zeka sisteminin potansiyel kapasitesi ve davranışları, sistem geliştirilmeden önce tahmin edilebilecek.
Yapay Zeka Sistemleri için Spesifikasyon Dili geliştirmek, Gelişme Aşaması'nın bir diğer kritik bileşeni. Bu dil, yapay zeka sistemlerinin güvenlik garantilerini formal olarak tanımlamayı amaçlıyor. Kontrol edilebilirlik, okunabilirlik ve güvenlik özelliklerini kesin olarak belirterek, yapay zeka sistemlerinin davranışlarını daha iyi anlamayı ve yönetmeyi sağlayacak.
Güvenli-Tasarım Yapay Zeka Sistemleri yaklaşımı, güvenlik garantilerini yapay zeka sistemlerinin tasarımına entegre etmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, mevcut güvenlik mühendisliği prensiplerini yapay zeka alanına uyarlamayı içeriyor. Böylece, güvenlik sadece sonradan eklenen bir özellik değil, sistemin temel bir bileşeni haline geliyor.
Zorluklar, Fırsatlar ve Dönüşüm Süreci
Bu önerilerin uygulanması, küresel yapay zeka ekosistemini temelden değiştirecek ve birçok zorluğu beraberinde getirecek. Uluslararası konsensus sağlamak, önerilen kurumların oluşturulması ve yetkilendirilmesi için geniş çaplı bir anlaşma gerektirecek. Teknolojik zorluklar, özellikle Gelişme Aşaması'ndaki önerilerin henüz tam olarak çözülmemiş teknik problemleri içermesi nedeniyle önemli bir engel teşkil edebilir.
Ekonomik etkiler de göz ardı edilemez. Yapay zeka geliştirmenin merkezileştirilmesi, mevcut yapay zeka şirketlerinin iş modellerini önemli ölçüde etkileyebilir. Ayrıca, önerilen kurumların etkin ve şeffaf bir şekilde çalışmasını sağlamak, sürekli bir denetim ve iyileştirme süreci gerektirecek.
Bir danışman perspektifinden bakıldığında, şirketler ve organizasyonlar için önemli stratejik değişiklikler kaçınılmaz görünüyor. Yapay zeka stratejilerinin yeniden değerlendirilmesi gerekecek; şirketler, GUARD ile işbirliği yapacak şekilde araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yeniden yapılandırmak zorunda kalabilir. Yeni lisanslama rejimine uyum sağlamak için iç süreçler ve kontroller geliştirilmeli, yapay zeka güvenliği alanında inovasyon fırsatları değerlendirilmeli.
Uluslararası işbirliği, şirketler için yeni bir rekabet alanı haline gelebilir. IASC ve GUARD gibi uluslararası kurumlarla etkili bir şekilde çalışabilen şirketler, yapay zeka geliştirme yarışında öne çıkabilir. Bu nedenle, şirketlerin uluslararası ilişkiler ve kamu politikası alanlarında da yetkinliklerini artırmaları gerekebilir.
"A Narrow Path" raporunun önerdiği İstikrar ve Gelişme Aşamaları, yapay zeka teknolojisinin geleceğini şekillendirmek için kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Bu önerilerin başarılı bir şekilde uygulanması, hükümetler, şirketler, akademi ve sivil toplum arasında benzeri görülmemiş bir işbirliği gerektirecek. Ancak bu işbirliği sağlanabilirse, insanlık yapay zeka teknolojisinin potansiyel tehditlerini minimize ederken, faydalarından maksimum düzeyde yararlanma şansına sahip olabilir. Bu kapsamlı ve iddialı plan, yapay zeka alanında çalışan her profesyonelin, politika yapıcının ve araştırmacının dikkatle incelemesi ve üzerine düşünmesi gereken bir yol haritası sunuyor.
*https://www.narrowpath.co/introduction
